جایگاه تربیتی دروس معرفت شناختی در دانشگاه فرهنگیان (از دیدگاه دانشجو معلمان)

ابراهیمی, صلاح الدین; طهوری همراه, رامتین; عالی شیرمرد, عبدالله

doi:10.48310/istt.2026.22592.1220

جایگاه تربیتی دروس معرفت شناختی در دانشگاه فرهنگیان (از دیدگاه دانشجو معلمان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

¹ استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری دانشجوی دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران: ایران

³ استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

10.48310/istt.2026.22592.1220

چکیده

پیشینه و اهداف: معرفت شناسی به تفکر و دانش و جهت دهی فکری معلمان کمک می‌نماید و برای اثربخشی معلمان ضروری است که همواره به یادگیری بهتر دانش‌آموزان می‌انجامد. بنابراین هدف پژوهش حاضر مشخص نمودن جایگاه تربیتی دروس معرفت‌شناختی در دانشگاه فرهنگیان از دیدگاه دانشجو معلمان است. روش‌ها‌: محقق جهت توصیف تجارب دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان تهران از نظر تاثیرپذیری از باورهای معرفت‌شناختی از روش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی استفاده نموده است. جامعه مورد مطالعه شامل دانشجو معلمان واقع در دانشگاه فرهنگیان تهران بوده است که با نمونه‌گیری هدفمند با 20 نفر انتخاب شد و جهت گردآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه‌ساختار‎یافته استفاده شده است برای تجزیه و تحلیل یافته‌های کیفی از روش کدگذاری استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل و تفسیر اطلاعات بیانگر این است که عمده مقولات استخراج شده از فرآیند کدگذاری اولیه، ثانویه و محوری عبارتند از نوع نگاه به فلسفه، استرس-های شغلی دانشجومعلمان، ترم ارائه دروس معرفت‌شناسی، دیدگاه و باور مدرس نسبت به دروس معرفت‌شناسی، جایگاه معرفت‌شناسی، وضعیت دانشگاه، ارزش‌های انسانی و اخلاقی، افزایش آگاهی درباره مباحث فلسفی، فرهنگ‌‌سازی، افزایش سواد معرفت‌شناسی، تعامل بیشتر با افراد ذی‌صلاح، بهبود چگونگی آموزش، ارتقا باورها و ارزش‌ها، بهبود ویژگی‌های فردی، ارتقا تعهد و مسئولیت‌پذیری، عدم کفایت باور به فلسفه دروس معرفت‌شناسی، عدم انجام مطالعات کافی در این زمینه، کمبود منابع آموزشی. نتیجه‌گیری: این مقولات طبق مدل استخراج شده در زیر بخش روش‌ها، برنامه، اصول و اهداف تربیتی تعریف شده در دروس معرفت‎شناختی قرار می‌گیرند که در ارتقای کیفیت تربیت دانشجو معلمان نققش دارد.

کلیدواژه‌ها