نقش سن، تجربه شغلی، ترکیب بدن وسطح مشارکت ورزشی در توسعه و بهبود عملکرد معلمان تربیت‌بدنی

نگارش, رئوف; منیخ, خلیل اله; حردانی, حسن; مختارزاده, مطهره; نیک سرشت, فاطمه; جلالی, هناء

doi:10.48310/istt.2026.22470.1216

نقش سن، تجربه شغلی، ترکیب بدن وسطح مشارکت ورزشی در توسعه و بهبود عملکرد معلمان تربیت‌بدنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

¹ تربیت بدنی، گروه آموزش تربیت بدنی،دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

² گروه آموزش تربیت بدنی،دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

³ گروه تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سوسنگرد، سوسنگرد، ایران

⁴ سرگروه تربیت بدنی، اداره کل آموزش و پرورش خوزستان، اهواز، ایران

10.48310/istt.2026.22470.1216

چکیده

پیشینه و اهداف: شناسایی عوامل مرتبط با عملکردهای ورزشی معلمان تربیت‌بدنی اهمیت ویژه‌ای دارد. لذا، مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش ترکیب بدن، وضعیت شغلی و سابقه فعالیت ورزشی معلمان تربیت‌بدنی بر عملکردهای ورزشی آن‌ها طراحی شد.
روش‌ها‌: ۱۳۰ معلم تربیت‌بدنی مرد (سن ۵/۸±۳۴ سال، سابقه شغلی ۸/۱۲±۷/۳ سال، وزن ۴/۷۶±۹/۶ کیلوگرم) از ۱۳ شهر/ناحیه استان خوزستان به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. آزمون‌های ارزیابی عملکردهای ورزشی شامل (۱) بسکتبال، (۲) هندبال، (۳) والیبال، (۴) فوتسال، (۵) تنیس‌روی‌میز و (۶) بدمینتون اجرا شد. همچنین، اطلاعات مربوط به وضعیت شغلی، سابقه، آخرین مدرک تحصیلی و آموزش‌های ضمن‌خدمت، ترکیب بدن و سابقه‌ی فعالیت ورزشی شامل میزان و سطح مشارکت ورزشی پیشین و اخیر شرکت‌کنندگان جمع‌آوری شد. از آزمون آنکوا و مجذور اتا جزئی(pη2) بعنوان اندازه اثر جهت تحلیل نتایج استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که سن معلمان با عملکرد ورزشی (049/0=p، 19/0-=r، ارتباط ضعیف) رابطه معنادار معکوسی دارد اما سابقه شغلی و آموزش‌های ضمن خدمت ارتباط معناداری با عملکردهای ورزشی نشان ندادند (05/0<p). ترکیب بدن معلمان با عملکرد ورزشی کلی (001/0=p، 40/0-=r، ارتباط متوسط) رابطه معنادار معکوس نشان داد، در حالی که معلمان با وزن نرمال، عملکرد ورزشی بهتری نسبت به معلمان دیگر داشتند (001/0=p، 166/0=pη2، اندازه اثر بزرگ). نهایتا، عملکرد ورزشی معلمان با سطح مشارکت ورزشی حرفه‌ای در مقایسه با معلمان نیمه حرفه‌ای و آماتور، بهتر بود (05/0>p، 395/0 – 194/0=pη2، اندازه اثر بزرگ).
نتیجه‌گیری: از نظر کارکردی، حفظ وزن طبیعی و مشارکت مستمر در سطح حرفه‌ای نسبت به سن یا سال‌های سابقه تدریس، نقش مهم‌تری در حفظ مهارت‌های حرکتی ورزشی معلمان تربیت‌بدنی دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که مداخلات باید بر بهبود ترکیب بدن و تداوم مشارکت ورزشی شدید متمرکز شوند، نه اتکا به مدرک تحصیلی یا دوره‌های ضمن‌خدمت متداول.

کلیدواژه‌ها