گذار از قضاوت‌های کلیشه‌ای به کنش‌های تأملی: فرایند تغییر ادراک و عمل معلمان ابتدایی در مواجهه با دانش‌آموزان بی‌انگیزه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان

3 دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان

10.48310/istt.2026.23713.1278

چکیده

پیشینه و اهداف: بی‌انگیزگی یکی از چالش‌های رایج و پیچیده دانش آموزان در مدارس ابتدایی است که می‌تواند بر کیفیت یادگیری، مشارکت آموزشی و تعاملات کلاسی تأثیر منفی بگذارد. هدف از این پژوهش بررسی روایت ادراک معلمان ابتدایی از بی‌انگیزگی دانش‌آموزان و راهکارهای آنها در مواجه با دانش‌آموز بی انگیزه بود.
روشها: دراین پژوهش از رویکرد کیفی و روش روایت‌پژوهی استفاده شد. جامعه پژوهش شامل معلمان دوره ابتدایی در مناطق هفت‌گانه شهرستان مشهد بودندکه ازمیان آنها 25 نفر با روش‌نمونه‌گیری تصادفی‌هدفمند و براساس اشباع‌نظری به‌عنوان مشارکت‌کننده تعیین شدند. به‌نحوی‌که ازهرمنطقه حداقل یک نومعلم (فارغ‌التحصیل شده طی 5 سال اخیر ازدانشگاه فرهنگیان) ویک معلم پیشکسوت، انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون، استفاده شد.
یافتهها: یافته ها بیانگر آن بود که روایت های ادراک و اقدام معلمان در تعامل با دانش‌آموزان بی‌انگیزه را در قالب یک مدل تحول یابنده سه مرحله‌ای می‌توان ترسیم نمود. به نحوی که همه معلمان فرایند نسبتا مشابهی(شامل ادراک سطحی همراه با کنش‌های کنترل محور؛ شوک واقعیت همراه با تردید تاملی؛ بازاندیشی و سرانجام کنش‌های مبتنی بر رشدحرفه ای) را در مواجه با دانش‌آموزان بی‌انگیزه تجربه کرده بودند.
نتیجهگیری: نتایج نشان دهنده آن بود که چگونه با کسب تجربه در حرفه‌معلمی، به تدریج تغییر در «ادراک یا فهم مسئله» به تغییر در «کنش حرفه‌ای» معلمان منتهی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 5، شماره 2
اصلی
مرداد 1405
صفحه 23-41
  • تاریخ دریافت: 18 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری: 29 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 14 شهریور 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 14 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار: 01 مرداد 1405